1. Pectus carinatum için halen uygulanan diğer tedavi seçenekleri nelerdir? Başarı oranları nelerdir?
Abramson tekniğinin yanı sıra, açık cerrahi teknik de günümüzde halen uygulanmaktadır. Açık cerrahi teknik (klasik açık ameliyat) ile endoskopik minimal invaziv bir teknik olan Abramson tekniğinin (kapalı ameliyat) başarı oranları benzerdir. Ancak Abramson yöntemi, ameliyat süresinin daha kısa olması, ameliyat sırasında ve sonrasında komplikasyon (istenmeyen etkiler) görülme sıklığının çok daha az olması, hastanın hastanede yatış süresinin daha kısa olması ve normal sosyal hayata daha kısa sürede dönebilmesi (2 hafta) nedeniyle tercih edilmeye başlanmıştır.
2. Abramson prosedürünün başarı oranı nedir?
Abramson prosedürünün başarı oranı oldukça yüksektir. Pectus barı çıkarılan 20 hastanın 18'inde, sonuçların oldukça yüz güldürücü olduğu bilimsel çalışmalar ile bildirilmiştir(1).
3. Pectus barını nefes alıp verirken hisseder miyim?
Başlangıçta hem ağrı nedeniyle, hem de barın varlığı nedeniyle, göğüs kafesinin hareketleri kısıtlanır. Belli bir süreden sonra (3-4 hafta), bu rahatsız edici durum ortadan kalkar. Hastalar normal sosyal hayatlarına ve aktivitelerine devam edebilirler.
4. Pectus barı ne kadar süre ile göğüste iman tahtasının üzerinde kalır?
Hastaya göre değişmekle beraber, genellikle 2–4 yıl süreyle pectus barı hastanın vücudunda kalmak durumundadır.
5. Göğüste kalan çubuk, günlük hayatı etkiler mi?
Genellikle 2 haftadan sonra hasta normal sosyal hayatına dönebilir.
6. Pectus barı birinin çarpması veya yere düşmesi ile yumuşak dokulara zarar verir mi?
Hayır zarar vermez, çünkü pectus barı oldukça sağlam bir şekilde kaburgalara çelik tel ile dikilerek sabitlenmektedir. Diğer taraftan pectus barı iman tahtasının üzerine yerleştirildiği için, iç organlara zarar vermesi söz konusu değildir.
7. Bu bar vücutta kaldığı sürece bakım, pansuman, günlük hayatın (yüzme, spor, güneşlenme) kısıtlanması türü bir dikkat gerektirir mi?
İlk 3 gün pansuman yeterlidir. Daha sonra kesi yerleri açık kalabilir. Başka bir özel bakım gerektirmez. Nadir olgularda, pectus barının uçları ve/veya sabitleyiciler cilt altında hissedilirse, ameliyat sonrası bu bölgelere el ile hafif masaj yapılması cilde yapışmayı önler.
Hastalar, her nekadar 2 hafta gibi kısa bir sürede normal hayata dönebilirse de, ilk 3 ay düzenli yürüyüş ve derin solunum egzersizleri dışında zorlu sportif aktiviteler yapmamalıdırlar. Hastalar ilk 3 ay, yüzme, tenis, koşu, ağırlık kaldırmak ve kontak sporlarından (boks, güreş, karate... vb) kaçınmalıdırlar. Hatta hastanın kontak sporları ömür boyu yapmaması tavsiye edilir. Yüzme, tenis koşu gibi travma alma tehlikesi olmayan sporlara da, zorlu olmamak kaydıyla hafif bir tempoda 3 aydan sonra başlanabilir ve giderek normal seviyedeki tempoya çıkılabilir (bu da ancak ortalama 6 ay gibi bir sürede sağlanabilir).
Uzun dönemde gövdede arkaya doğru germe hareketi (stretching) yapılması önerilir.
8. Pectus barı çıplakken görülür mü?
Hayır genellikle görülmez (çok zayıf ve cildi ince olanlarda fark edilebilir), ancak elle kontrol edildiğinde bar hissedilebilir. Pectus barı, göğüs ön duvarında iman tahtasının önünde ve meme kas dokusunun (pectoralis majör kası) altında oluşturulan bir tünel içinde yerleştirilmiş durumdadır. Çıplak gözle fark edilmesi oldukça zordur.
9. Bar AVM, hava alanı gibi x ray cihazı olan yerlerde öter mi?
Bar metal olduğu için kontrol alanlarındaki X-ray cihazlarında ses çıkartmaktadır. Ancak doktor tarafından, İngilizce ve Türkçe olmak üzere pectus barının yerleştirildiğine dair tıbbi bir rapor, hastaya düzenlenerek verilmektedir. Böylece bu kontrollerde ortaya çıkabilecek tatsız durum kolayca aşılabilmektedir.
10. Ameliyattan sonra barın varlığına ve rahatsızlığına alışmam nekadar zaman alır?
İlk 2 haftadan sonra hasta normal günlük hayatına dönebilmektedir. Hastadan hastaya değişmekle birlikte, genellikle hasta ilk 1 aydan sonra barın varlığına iyice alışmaktadır ve barın verdiği sıkıntılar ortadan kalkmaktadır.
11. Ameliyat sonrası ağrılı mıdır?
Ameliyattan sonraki ilk 3 gün ağrılı olmaktadır. Bu nedenle hastaya ameliyat öncesinde de anlatılacağı gibi epidural kateter yerleştirilerek, hasta kontrollü (PCA) ağrının dindirilmesi sağlanmaktadır. Epidural kateter yerleştirilemeyen hastalarda da damar içi ağrı kesici uygulaması ile ağrı kontrol altına alınmaktadır.
Genellikle 3 günden sonra, ağızdan veya gerektiğinde damardan ağrı kesici enjeksiyonu yapılarak, ağrı kontrolüne devam edilmektedir. Çoğu hasta, taburcu olduktan sonra, ağrı kontrolünü ağızdan alacağı ağrı kesici haplarla evinde sağlayabilmektedir.
12. Abramson ameliyatından sonra ne zaman günlük aktivitelerime dönebilirim?
Taburculuk genelde 5 gün içerisinde gerçekleşmektedir.
Çoğu çocuk hasta, 2–3 hafta içerisinde okuluna geri dönebilmektedir.
Olağan günlük aktivitelere 2 haftadan sonra ve hafif sportif aktivitelere 1 ay sonunda başlanabilmektedir (bu süreler hastadan hastaya farklılık gösterebilmektedir; verilen süreler ortalama sürelerdir).
Ameliyat sonrası derin solunum egzersizleri ve göğüs kafesinin arkaya doğru germe hareketi (stretching) günde en az 2 kez yapılmalıdır. Göğüs kafesinin esnekliğini arttırmak ve solunuma katkıda bulunmak amacıyla bu tür egzersiz ihmal edilmemelidir.
13. Pectus barları ne zaman alınır ve hangi anestezi şekli uygulanır?
Hastanın yaşı ve göğüs duvarının durumuna göre (kontrollerde edinilen izlenime ve gelişime göre) 2 – 4 yıl içerisinde, hasta genel anestezi altındayken çok kısa süre (30 dk.) içerisinde pectus barı çıkartılır.
14. Barlar alındığında problemin çözülmemiş olma ihtimali var mıdır?
Yapılan son çalışmada pectus barı çıkarılan 20 hastanın sadece 2'sinde sonuçlar istendiği gibi olmamıştır, kalan 20 hastanın 18'inde sonuçlar oldukça başarılıdır ve istenilen düzeyde olmuştur(2).
15. Ameliyat sonrası dikkat edilmesi gereken konular nelerdir?
Ameliyat sonrası ilk 1 ay içinde;
• Her iki yöne yuvarlanmamaya
• Koşma veya aerobik aktivite yapmamaya
• Her hangi bir zorlu aktivite yapmamaya dikkat edilmelidir.
Ameliyat sonrası ilk 3 ay içinde;
• Ağır kaldırmamaya (okul kitapları ve sırt çantası dahil)
• Zorlu aerobik aktivite yapmamaya dikkat edilmelidir; yürüyüş, hafif koşu yapılabilir.
Önerilen Aktiviteler
• Pectus barının sabitlenmiş yerini korumak için postür (duruş) egzersizleri yapılmalıdır
• Cerrahi sonrası gücünü kazanmak için sık yürüyüşler yapılmalıdır.
• Derin solunum egzersizleri yapılmalıdır.
• İlk 6 haftadan sonra orta şiddette egzersiz yapılabilir.
• Her hangi bir egzersize rutin başlamak için doktora danışılmalıdır.
Diyet
• Taburcu olduktan sonra, önerilen ilaçları da almak kaydıyla, hastalar normal beslenmelerine dönebilirler.
Kaynaklar:
(1) Pediatr Surg. 2009;44(1):118-24
(2) J Pediatr Surg. 2009;44(1):118-24
|
